Βουλή - Αγορεύσεις / Παρεμβάσεις

Αγόρευση κατά την συζήτηση και λήψη απόφασης για τον ορισμό προθεσμίας, σύμφωνα με το άρθρο 119 του Κανονισμού της Βουλής, υποβολής της Έκθεσης Επιτροπής για την Αναθεώρηση του Συντάγματος.

ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ[1]
: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η εικόνα της Βουλής σήμερα δείχνει ανάγλυφα πώς η κρίση του πολιτικού συστήματος μετατρέπεται σε κρίση των θεσμών. Και μάλιστα σε μια κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία, όπως είναι η διαδικασία Αναθεώρησης του Συντάγματος.

Όλοι ομολογούν ότι η αναθεώρηση αυτή είναι απολύτως αναγκαία. Αλλά θυσιάζουν την Αναθεώρηση του Συντάγματος στο βωμό πολιτικών σκοπιμοτήτων και μάλιστα με το επιχείρημα το οποίο στηρίζεται στην στρέβλωση αυτού τούτου Συντάγματος. Δηλαδή στην εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Γιατί αυτό που ζούμε δεν είναι παρά η συνέπεια τού ότι μέσα από μια στρεβλή ερμηνεία των διατάξεων περί εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας κάποιοι επιχειρούν να οδηγήσουν τη χώρα σε εκλογές.

Γι’ αυτό φθάσαμε ως εδώ. Γι’ αυτό δίνουμε αυτήν την εικόνα απέναντι στον πολίτη, ο οποίος μην νομίζετε ότι δεν ενδιαφέρεται για την Αναθεώρηση του Συντάγματος. Ήτοι των θεσμών εκείνων οι οποίοι μπορούν να εκσυγχρονίσουν, να εξορθολογήσουν το δημοκρατικό μας σύστημα και να καταστήσουν τη δημοκρατία μας πιο στέρεη.

Ενώ, λοιπόν, ξέρουμε την αναγκαιότητα της Αναθεώρησης του Συντάγματος, σήμερα έρχονται -τουλάχιστον ορισμένοι από εμάς- να κρίνουν τα πράγματα μέσα από τη δική τους οπτική γωνία και τη δική τους σκοπιμότητα.

Κάποιοι θα ερωτούν και το προέβαλαν σαν επιχείρημα: Γιατί άραγε να γίνει τώρα η Αναθεώρηση του Συντάγματος, δεν υπήρχε χρόνος νωρίτερα; Έτσι σκέφτονται, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εκείνοι οι οποίοι δεν αναγνωρίζουν -δεν θέλουν να το καταλάβουν, δεν το καταλαβαίνουν πραγματικά- ότι οι θεσμοί έχουν τη δική τους πορεία, ακολουθούν τη δική τους λογική και όχι τη λογική των πολιτικών σκοπιμοτήτων.

 

Έχουμε μια τετραετή κοινοβουλευτική περίοδο. Πώς έπρεπε να σκεφτεί ο Βουλευτής -γιατί είναι πρόταση των Βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας- ο οποίος θέλει να προβεί στην αναθεώρηση με δική του πρόταση; Θα έπρεπε δηλαδή να κρίνει ποιες θα είναι οι σκοπιμότητες μέρους του Κοινοβουλίου και δη της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, για να οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές; Έπρεπε με αυτόν τον τρόπο να σκεφτεί; Μα, τότε θα θυσίαζε την ουσία της Αναθεώρησης του Συντάγματος στο βωμό των πολιτικών σκοπιμοτήτων.

Λέω, λοιπόν, ότι η αναθεώρηση είναι αναγκαία. Και εμείς, όλη η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας που πήραμε την πρωτοβουλία, την αναλάβαμε, σας διαβεβαιώ, χωρίς να είμαστε σύμφωνοι στα πάντα. Αλλά αποφασίζοντας κατά πλειοψηφία ότι αυτή πρέπει να είναι η πρόταση- θεωρούμε αναγκαία την Αναθεώρηση του Συντάγματος για τρεις λόγους.

Ο πρώτος λόγος είναι ότι υπάρχουν διατάξεις του Συντάγματος που έχουν υποστεί μια «κόπωση» μέσα στον χρόνο. Ουδείς παραγνωρίζει και ουδείς έχει δικαίωμα να παραγνωρίσει ότι το Σύνταγμα του 1975 είναι το μακροβιότερο και το πιο δημοκρατικό Σύνταγμα, το οποίο βίωσε ο Τόπος.

Και για όσους ρωτάνε τι έγινε επιτέλους στη Μεταπολίτευση και μετά, για όσους θεωρούν ότι η Μεταπολίτευση είναι ένα «μικρό μέγεθος» στην πολιτική και στη θεσμική μας ιστορία, ας θυμηθούν ότι ουδέποτε η Ελλάδα έζησε σαράντα ολόκληρα χρόνια δημοκρατικής περιόδου και ουδέποτε άλλοτε το Σύνταγμα αναθεωρήθηκε με πλήρη τήρηση των κανόνων του Συντάγματος. Και αυτό είναι ένα τεράστιο κεκτημένο θεσμικό και πολιτικό.

Είναι, λοιπόν, αναγκαία η αναθεώρηση, γιατί κάποιες από τις διατάξεις έχουν υποστεί κόπωση και θα τις δούμε. Κάποιες άλλες διατάξεις πρέπει να αναθεωρηθούν, γιατί οι προηγούμενες αναθεωρήσεις απέτυχαν. Στρέβλωσαν, ενδεχομένως, την ομαλή λειτουργία του πολιτεύματος. Μιλάω ιδίως για την αναθεώρηση του ’85 - ’86 που καθιέρωσε ένα πρωθυπουργικοκεντρικό σύστημα, το οποίο, ιδίως σήμερα, παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα.

Τέλος, η βαθιά οικονομική κρίση που έχει ενσκήψει, επιβάλλει τη θέσπιση διατάξεων, μέσα από τις οποίες είναι ανάγκη να θωρακίσουμε τα συνταγματικά δικαιώματα. Και είναι ανάγκη, περαιτέρω, να θωρακίσουμε ακόμη περισσότερο τη λειτουργία της δικαστικής, αλλά και της νομοθετικής εξουσίας.

Γι’ αυτό πήραμε αυτήν την πρωτοβουλία, μία πρωτοβουλία η οποία αφορά πριν απ’ όλα τα ίδια τα συνταγματικά δικαιώματα Και ρωτώ: Ποιος είναι εκείνος ο οποίος διαφωνεί στο ότι πρέπει να προβούμε σε μια αναθεώρηση των διατάξεων εκείνων που αφορούν το χρέος του κράτους απέναντι στον Ελληνισμό και τη γλώσσα μας;

Άκουσα διαφόρους, οι οποίοι παριστάνουν τους εκσυγχρονιστές να μέμφονται την πρόταση να προσθέσουμε τρίτη παράγραφο στο άρθρο 2, με την οποία το κράτος υποχρεούται να υπερασπίζεται τη γλώσσα και την εθνική μας ταυτότητα, και να λένε ότι αυτό είναι αναχρονισμός. Για σκεφθείτε τι θα γινόταν σε αυτούς τους ταραγμένους καιρούς, αν δεν βάζαμε στο Σύνταγμά μας αυτήν την υποχρέωση του κράτους, σαν υποχρέωση καθενός από εμάς; Και ύστερα προτείνουμε μια σειρά από διατάξεις περί δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Μιλάω για το άρθρο 16 του Συντάγματος. Δεν είναι ώρα να καθιερώσουμε τη δυνατότητα ίδρυσης ιδιωτικών, αλλά μη κερδοσκοπικών, ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων; Δεν είναι ώρα να αναθεωρήσουμε το άρθρο 17 για να προστατεύσουμε, σε μια εποχή που χειμάζεται, την περιουσία και όχι μόνο τα εμπράγματα δικαιώματα; Δεν είναι ώρα να εκσυγχρονίσουμε τις διατάξεις του άρθρου 24, ώστε και τον δασικό μας πλούτο να προστατεύσουμε περισσότερο αλλά και να συμβαδίζει η προστασία του περιβάλλοντος με μία αναπτυξιακή πορεία που τόσο έχει ανάγκη ο Τόπος; Επίσης, δεν είναι ανάγκη το πολιτικό δικαίωμα της ίδρυσης πολιτικών κομμάτων να το θέσουμε μέσα σε ένα δημοκρατικό πλαίσιο, αναθεωρώντας το άρθρο 29, αλλά με τρόπο που να είναι πολύ βαθύτερος και ουσιαστικός ο έλεγχος ο οποίος αφορά τα οικονομικά των κομμάτων και των Βουλευτών, αλλά και τη δημοκρατική οργάνωση και λειτουργία των πολιτικών κομμάτων; Μετά από τις εμπειρίες που έχουμε ζήσει, ποιος μπορεί να διαφωνήσει σε αυτό; Είναι μικρές οι τομές αυτές;

Έρχομαι στις τρεις εξουσίες. Δεν πρέπει άραγε να δούμε το πρόβλημα που υπάρχει στην εκτελεστική εξουσία; Δεν είναι ανάγκη να αναθεωρήσουμε τις διατάξεις περί εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, διότι κάποιοι έτσι αποφάσισαν; Δεν είναι λάθος το Σύνταγμα. Λάθος είναι η εφαρμογή του, όπως κάποιοι επιχειρούν να την επιβάλλουν. Σωστά ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε σκεφθεί αυτόν τον τρόπο εκλογής, αλλά πού να φανταζόταν ότι και ο θεσμός του Προέδρου της Δημοκρατίας θα γινόταν θυσία στον βωμό των πολιτικών σκοπιμοτήτων! Έτσι ήρθαν τα πράγματα όμως και πρέπει να το αλλάξουμε και να αποσυνδέσουμε την εκλογή από την προσφυγή στις κάλπες, συνδυάζοντας την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας εν ανάγκη μετά την τρίτη ψηφοφορία, και με την προσφυγή στην εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από το εκλογικό σώμα.

Ταυτοχρόνως δε, για να μπορέσουμε να εξισορροπήσουμε τους θεσμούς, να επαναφέρουμε -πλην της διάλυσης της Βουλής- τις αρμοδιότητες που είχε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατά το Σύνταγμα του 1975. Βεβαίως, εδώ να προσθέσουμε και τη δυνατότητα, η οποία σήμερα είναι μία συνθήκη του πολιτεύματος, του Προέδρου της Δημοκρατίας να συγκαλεί το συμβούλιο Αρχηγών των πολιτικών κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή.

Ποιος είναι εκείνος ο οποίος αμφισβητεί ότι πρέπει επίσης, ως προς την εκτελεστική εξουσία να τεθούν φραγμοί στο δικαίωμα του Πρωθυπουργού να διαλύει τη Βουλή, απευθυνόμενος στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για κρίσιμο εθνικό θέμα; Ποιος είναι εκείνος ο οποίος διαφωνεί ότι πρέπει να μπει όριο θητειών στο πλαίσιο της άσκησης του πρωθυπουργικού λειτουργήματος;

Δεν πρέπει να δούμε και το ζήτημα του ασυμβίβαστου μεταξύ Υπουργού και Βουλευτή; Επίσης, δεν πρέπει να δούμε το κορυφαίο θέμα το οποίο σχετίζεται με την ευθύνη της Κυβέρνησης, δηλαδή των μελών της Κυβέρνησης και των Υφυπουργών; Δεν πρέπει να αποσυνδέσουμε τη Βουλή από την ποινική ευθύνη και να καταργήσουμε την αποσβεστική προθεσμία ώστε να ισχύει κοινή παραγραφή; Θα το αφήσουμε έτσι αυτό;

Επίσης, όσον αφορά τη νομοθετική εξουσία, δεν οφείλουμε να δούμε το μεγάλο ζήτημα του ότι πρέπει να βρούμε μέσα, ώστε να διανύει την τετραετή κοινοβουλευτική της θητεία η Βουλή μέσα από κριτήρια τα οποία θα υιοθετήσουμε για να υπάρχουν κίνητρα προς αυτή την κατεύθυνση; Δεν πρέπει να δούμε το ζήτημα του περιορισμού της ασυλίας και των προνομίων του Βουλευτή; Δεν πρέπει, επίσης, να δούμε την ενίσχυση του νομοθετικού ρόλου της Βουλής, του Βουλευτή;

Δεν πρέπει να δούμε πώς η φορολογική νομοθεσία θα εξορθολογισθεί, ώστε να υπάρχει σταθερό φορολογικό σύστημα, τουλάχιστον για τις μεγάλες δημόσιες επενδύσεις;

Σε ό,τι αφορά τη δικαστική εξουσία, δεν πρέπει να ενισχύσουμε περισσότερο την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, μειώνοντας τη διακριτική ευχέρεια της εκτελεστικής εξουσίας κατά την επιλογή των κορυφαίων οργάνων της;

Δεν πρέπει να δούμε πώς, με ειδικά τμήματα στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, θα υπάρχει ο έλεγχος, ο οποίος σχετίζεται με τις δημόσιες συμβάσεις στο πεδίο των αρμοδιοτήτων και της δικαιοδοσίας καθενός από τα δικαστήρια αυτά;

Δεν πρέπει να δούμε τη δημιουργία συνταγματικού δικαστηρίου, όχι μόνο για το θέμα του ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων -που εδώ θέλει προσοχή, γιατί πρέπει να διατηρήσουμε κατά βάση το μεγάλο κεκτημένο του διάχυτου ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων- αλλά κυρίως για τόσες άλλες αρμοδιότητες, για όλες τις εκλογικές αρμοδιότητες σχετικά με την εκδίκαση των εκλογικών διαφορών κάθε είδους, καθώς επίσης και για το θέμα των δημοψηφισμάτων;

Δεν πρέπει να δούμε εδώ την παρέμβαση του συνταγματικού δικαστηρίου σε ό,τι αφορά τη δημοκρατική οργάνωση και λειτουργία των πολιτικών κομμάτων, δηλαδή το να υπάρχει αυτό το στήριγμα, το οποίο είναι ανεξάρτητο, για να μπορέσουμε να βιώσουμε ακριβώς την εσωκομματική δημοκρατία σε όλο της το μέγεθος;

Είναι λίγες αυτές οι τομές; Και ανέφερα μόνον ορισμένες. Η πρότασή μας είναι γνωστή.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, όπως σας είπα και πάλι, η Αναθεώρηση του Συντάγματος είναι αναγκαία. Πολύ περισσότερο είναι αναγκαία για να φύγουν από τη μέση οι διατάξεις που αφορούν την ευθύνη της Κυβέρνησης καθώς και τη βουλευτική ασυλία.

Δεν έχει δικαίωμα αυτή η Βουλή να στερήσει από τις επόμενες, από τους εκπροσώπους του λαού, να μην έχουν αυτό το βάρος, το οποίο εμείς τους κληροδοτούμε. Διότι από αυτό κρίνεται η αξιοπιστία του ίδιου του πολιτικού μας συστήματος. Και μόνο γι’ αυτό θα έπρεπε να αναλογιστούμε τις ευθύνες μας. Και δεν είναι λίγο.

Τονίζω λοιπόν -ξέρω ότι είναι μάταιο ίσως να το λέω, μα θα το πω- ότι και για το ζήτημα που σχετίζεται με την ευθύνη της Κυβέρνησης και για το θέμα των βουλευτικών προνομίων -όποιων υπάρχουν- είναι ώρα ακόμα να αλλάξουμε γραμμή πλεύσης και τούτη την ώρα να συνεχίσουμε, να μην αφήσουμε στη μέση αυτή την αναθεώρηση, η οποία υπό άλλες προϋποθέσεις θα πάει το 2020 και βάλε, με ό,τι συνέπειες θα υπάρχουν ως τότε για την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος.

Τελειώνω, λέγοντας ότι όπως είμαστε αυτή τη στιγμή μάλλον θυμίζουμε κάτι από εκείνο που ο Γιώργος Σεφέρης είχε περιγράψει σε ένα ποίημά του, τον «Τελευταίο Σταθμό». Γυρνώντας ο Γιώργος Σεφέρης, μαζί με την κυβέρνηση από τη Μέση Ανατολή μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, μαζί με όλη την αποστολή που ερχόταν κουβαλώντας μαζί της τις διαφορές, τους διχασμούς και άλλα τινά, έκανε μια στάση στην Cava dei Tirreni. Εκεί, ο Γιώργος Σεφέρης, που ήταν μέλος αυτής της αποστολής, έγραψε αυτό το κορυφαίο ποίημα, στο οποίο δεν έχουμε δώσει όση σημασία θα έπρεπε και ιδίως οι πολιτικοί, τον «Τελευταίο Σταθμό». Εκεί, παρατηρώντας γύρω του το πολιτικό σύστημα που επέστρεφε στην Ελλάδα και σαν να προφήτευε τι επρόκειτο να συμβεί, έγραψε αυτόν τον στίχο, που εύχομαι να μη μας ταιριάζει: «Ψυχές μαραγκιασμένες από δημόσιες αμαρτίες, καθένας κι ένα αξίωμα σαν το πουλί μες το κλουβί του».

Μακάρι να μην μας αξίζει αυτή η μοίρα.

Ευχαριστώ πολύ.


[1] Σελ. 3815, http://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/a08fc2dd-61a9-4a83-b09a-09f4c564609d/es20141216.pdf

Πληροφορίες Ιστότοπου

Η συγκεκριμένη ιστοσελίδα είναι η μοναδική παρουσία του Προκόπη Παυλόπουλου στο διαδίκτυο. Οποιαδήποτε άλλη παρουσίαση σε blogs, facebook, Flicker κ.τ.λ δεν αντιπροσωπεύει τον Καθηγητή Προκόπη Παυλόπουλο.